با آن‌كه كرد اين همهء چشم بد ، سپهر * از اين عزاش جامه به تن نيلگون نگر آمد محرم و ، غم او شد يكى هزار * از دست چرخ ، گريهء ( عاشق ) كنون نگر در اين عزا به حلقهء هر جمع ، گريه كن * بنشين به حلقهء حلقه و چون شمع ، گريه كن « 1 » 24 . آذر بيگدلى ( 1123 - 1195 ) زندگينامه لطفعلى بيك ( آذر ) بيگدلى ( 1123 - 1195 ) فرزند آقا خان و مؤلف تذكرهء معروف آتشكدهء آذر از شعراى نامدار عصر زنديه و از بانيان نهضت بازگشت ادبى است . وى از زبده‌ترين شاگردان مير سيد على مشتاق است و با صباحى بيدگلى ، عاشق اصفهانى ، هاتف اصفهانى ، صهباى قمى و طبيب اصفهانى معاصر و معاشر بوده است . به سال 1123 ه . ق در اصفهان به دنيا آمد و در سال 1195 ه . ق در شهر قم بدرود حيات گفت و در سردابه‌اى متعلق به خاندان بيگدلى در جوار حضرت معصومه به خاك سپرده شد به جز تذكرهء آتشكدهء آذر كه آن را به نام كريمخان زند تأليف كرده و به سال 1179 ه . ق به پايانش رسانيده ، ديوان اشعارى دارد شامل : 28 قصيده ، 207 غزل ، 63 قطعه ، دو تركيب‌بند ، يك ترجيع‌بند ، يك ساقىنامه ، يك مغنىنامه ، 185 رباعى ، 9 مثنوى ، 56 حكايت منظوم و تعدادى ابيات پراكنده است . « 2 » سبك شعرى آذر بيگدلى از مخالفان سرسخت سبك اصفهانى معروف به سبك هندى است و در تذكرهء آتشكده هنگامى كه به شرح احوال چهره‌هاى ممتاز و سرشناس اين سبك مىپردازد ، با

--> ( 1 ) . عاشورا و شعر فارسى ، ص 59 . ( 2 ) . فغان‌دل ، حسينعلى بيك شرر آذرى بيگدلى قمى ، به تصحيح و مقابلهء محمد على مجاهدى ، ( انتشارات دار العلم ، قم ، 1349 ) . در مقدمهء اين كتاب ، اطلاعات ارزشمندى از شرح حال آذر و خاندان بيگدلى آمده است . و نيز مطالعهء متونى از قبيل : آتشكدهء آذر ، گلشن مراد ، تجربة الاحرار و تسليمة الابرار ، تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، مجمع الفصحاء ، كتاب جوانان ، تذكرة القبور ، تذكرهء پيمانه ، منشآت قائم مقام فراهانى ، تحفة العالم ، دويست سخنور و الذريعه راهگشاى آنان تواند بود .